Dòng thời gian cuồn cuộn chảy qua muôn vàn thăng trầm, nhưng ánh hào quang từ vị nữ hoàng đế duy nhất của vương triều Trung Hoa vẫn chưa bao giờ phai nhạt. Mỗi trang viết về vị nữ chúa này đều mang sắc thái tựa một bức tranh thủy mặc vừa uy nghiêm, vừa bí ẩn. Câu chuyện về vị nữ chúa này là một tiểu sử huyền thoại đi cùng năm tháng, khiến hậu thế vừa kinh ngạc vừa kính phục khi tìm hiểu tiểu sử võ tắc thiên.
Xuất thân và con đường bước vào hoàng cung
Mùa xuân năm 624, một bé gái cất tiếng khóc chào đời tại Lợi Châu, mang tên Võ Chiếu. Người cha Võ Sĩ Hoạch giữ chức Đô đốc Lợi Châu, còn người mẹ xuất thân từ dòng họ Dương quý tộc nhà Tùy. Nhờ nền tảng gia đình gia giáo, từ nhỏ bà đã thông tuệ kinh sử, giỏi thư pháp và sở hữu khí chất vượt trội hơn người. Sử sách gọi tên vị Võ Tắc Thiên Trung Quốc như một hiện tượng độc nhất vô nhị.
Năm 637, khi vừa tròn 14 tuổi, vẻ đẹp sắc sảo cùng sự thông minh đã giúp bà được tuyển vào hậu cung của Đường Thái Tông Lý Thế Dân. Nhà vua ban cho bà phong hiệu Mị Nương. Suốt 12 năm sống trong thâm cung mây mù bao phủ, bà âm thầm quan sát, học hỏi nghệ thuật trị quốc và mưu lược chính trị từ những nhân vật kiệt xuất nhất thời bấy giờ.
Tiểu sử Võ tắc thiên qua từng chặng đường lịch sử
Sóng gió hậu cung và bước ngoặt lên ngai vàng
Sau khi Đường Thái Tông băng hà vào năm 649, theo quy định phong kiến, Võ Mị Nương phải xuất gia làm ni cô tại chùa Cảm Nghiệp. Niềm tin cùng ý chí sắt đá không cho phép bà gục ngã nơi cửa Phật tĩnh lặng. Mối duyên nợ với Đường Cao Tông Lý Trị đã đưa bà trở lại chốn hoàng cung vào năm 651, bắt đầu một cuộc chiến quyền lực đầy khốc liệt.
Bằng sự sắc bén và quyết đoán, bà vượt qua hàng loạt sóng gió nơi hậu cung để được phong làm Hoàng hậu vào năm 655, thay thế Vương Hoàng hậu. Khi sức khỏe của Đường Cao Tông suy yếu, bà trực tiếp buông rèm nhiếp chính, cùng nhà vua quản lý triều chính. Đến năm 690, ở tuổi 66, bà chính thức lên ngôi hoàng đế, lập nên vương triều Võ Châu, lấy niên hiệu là Thánh Thần Hoàng đế. Mỗi bước đi trong tiểu sử võ tắc thiên đều đẫm máu và nước mắt, chứng minh một bản lĩnh vô song.
Sự kiện Võ Tắc Thiên lên ngôi hoàng đế và lập ra triều đại Võ Chu mang ý nghĩa lịch sử vô cùng sâu sắc, là bước ngoặt độc nhất vô nhị trong dòng chảy lịch sử phong kiến Trung Hoa. Về mặt chính trị và tư tưởng, bà đã đập tan tư duy “trọng nam khinh nữ” ngàn năm, chứng minh năng lực trị quốc xuất sắc của người phụ nữ vốn luôn bị gạt ra ngoài lề quyền lực. Để củng cố ngai vàng, Võ Tắc Thiên mạnh dạn cải cách hệ thống khoa cử, mở rộng cửa quan trường cho tầng lớp bình dân và hạ bệ thế lực giới quý tộc cũ.Về mặt phát triển xã hội, sự trị vì của bà không hề làm suy thoái đất nước mà ngược lại, đã giúp kinh tế ổn định, lãnh thổ mở rộng và văn hóa phát triển rực rỡ.
Thời kỳ này đóng vai trò như một đòn bẩy lịch sử vững chắc, kế thừa thành tựu thời Đường Thái Tông và trực tiếp đặt nền móng cho giai đoạn hoàng kim “Khai Nguyên thịnh thế” của Đường Huyền Tông sau này.
Tóm lại, sự hiện diện của nữ hoàng họ Võ không chỉ là một hiện tượng chính trị hiếm hoi, mà còn là một dấu son chói lọi chứng minh cho chân lý: tài năng lãnh đạo và viễn cảnh trị quốc không bị giới hạn bởi định kiến giới tính.
Những drama kinh điển và góc tối tàn ác thực dụng
Phía sau ngai vàng lộng lẫy là những góc khuất u tối làm rung chuyển toàn bộ vương triều. Sự tàn nhẫn của bà không đơn thuần là lòng hiếu sát, mà trở thành thứ công cụ thực dụng lạnh ngắt phục vụ cho dã tâm quyền lực tuyệt đối.
Nỗi đau hạ sát con ruột tranh quyền lực
- Bóp cổ con gái mới sinh: Năm 654, để phế bỏ Vương Hoàng hậu, bà bị nghi vấn tự tay bóp chết đứa con gái vừa lọt lòng, rồi đổ tội cho đối thủ. Sự đánh đổi đẫm máu này giúp bà đoạt lấy ngôi vị Mẫu nghi thiên hạ.
- Hạ hại các hoàng tử: Lần lượt hai người con trai ruột là Thái tử Lý Hoằng và Thái tử Lý Hiền đều bị ép chết hoặc tước đi quyền lực vì dám ngáng đường thao túng triều chính của mẹ.
Tay sai mật thám và các hình phạt tàn khốc
- Dung túng ác lại: Bà thiết lập hệ thống hòm thư tố giác, trọng dụng những ác quan như Lai Tuấn Thần, Chu Hưng để tiêu diệt các đại thần trung thành với nhà Đường.
- Hình phạt man rợ: Hàng loạt gia tộc quý tộc bị chu diệt. Những cuộc tra tấn bằng vạt dầu sôi, gọt xương, hay xát muối trở thành cơn ác mộng gieo rắc khắp kinh thành Lạc Dương.
Bê bối nam sủng làm chấn động triều đình
- Nuôi nam sủng công khai: Khi bước sang tuổi xế chiều, bà công khai đưa các nam nhân trẻ đẹp như Tiết Hoài Nghĩa, Trương Dịch Chi, Trương Xương Tông vào cung.
- Thao túng triều chính: Hai anh em họ Trương cậy sủng sinh hư, can thiệp thô bạo vào việc nước, gây nên nỗi bất bình sục sôi trong giới đại thần, dẫn đến cuộc biến loạn Thần Long năm 705.
Tàn ác và thực dụng trở thành nét chấm phá nhói lòng trong tiểu sử võ tắc thiên.
Công lao di sản của Võ Tắc Thiên
Dù chịu nhiều định kiến, người ta nhận ra tiểu sử võ tắc thiên không chỉ toàn bóng tối mà còn ngời sáng những đóng góp cải cách vượt thời đại.
Cải cách khoa cử và trọng dụng nhân tài
- Mở rộng kỳ thi Khoa cử, sáng lập ra chế độ Điện thí và Vũ thí để tuyển chọn nhân tài thực sự mà không phân biệt xuất thân dòng tộc.
- Các danh thần kiệt xuất như Địch Nhân Kiệt, Trương Giản Chi, Dao Sùng được bà phát hiện, cất nhắc, trở thành trụ cột gánh vác giang sơn.
Phát triển kinh tế và ổn định biên cương
- Ban hành chính sách khuyến nông, giảm nhẹ thuế xới cho nông dân, khuyến khích chăn nuôi và trồng dâu nuôi tằm.
- Biên giới đất nước được củng cố vững chắc, con đường Tơ lụa được khôi phục giao thương, giúp đời sống nhân dân an cư lạc nghiệp.
Những giai thoại kinh điển về Võ Tắc Thiên
Giai thoại thuần phục ngựa bất trị
Thời còn là Mị Nương trong cung Đường Thái Tông, có một con ngựa quý tên Sư Tử ngoạn vô cùng hung dữ, không ai cưỡi được. Bà tiến lên tâu với nhà vua rằng chỉ cần ba thứ để thuần phục: một chiếc roi sắt, một chiếc búa sắt và một con dao sắc. Roi sắt đánh không nghe thì dùng búa sắt gõ vào đầu, búa gõ không phục thì dùng dao cắt cổ. Sự táo bạo ấy khiến Đường Thái Tông phải ngạc nhiên trước khí phách sắt đá của một thiếu nữ trẻ tuổi.
Tấm bia vô chữ tại Càn Lăng
Năm 705, trước khi qua đời tại điện Tiên Cư, bà để lại di huấn dâng lại ngôi vị cho nhà Đường, yêu cầu xưng là Thánh Hoàng hậu thay vì Hoàng đế. Bà được an táng bên cạnh Đường Cao Tông tại Càn Lăng thuộc tỉnh Thiểm Tây. Nơi đây sừng sững một tấm bia đá cao hơn 7 mét nhưng hoàn toàn không khắc một chữ nào, gọi là Vô Tự Bi. Bà muốn để lại toàn bộ công lao, lỗi lầm cho hậu thế tự do soi chiếu và đánh giá.
Kết luận
Khép lại tiểu sử võ tắc thiên, người đời sau vẫn không ngừng tranh cãi về những ranh giới giữa công và tội, giữa lòng nhân từ và sự tàn nhẫn. Dù vậy, cuộc đời Võ Tắc Thiên vẫn là thiên anh hùng ca kiêu hãnh về ý chí vươn lên đỉnh cao quyền lực, khẳng định bản lĩnh phi thường của người phụ nữ trong xã hội cũ. Những trang sử ấy tựa như một bản tin tổng hợp đa chiều về trí tuệ và quyền lực.
Nguồn: Sưu tầm
